به زبان ساده تحقیق کیفی چیست ؟

به زبان ساده تحقیق کیفی چیست ؟

تحقیق کیفی برای درک و تبیین پدیده‌های پیچیده اجتماعی از داده‌های کیفی نظیر داده‌های حاصله از مصاحبه، مشاهده مشارکتی، مستندات، پرسشنامه و . استفاده می‌کند. پیدایش تحقیق کیفی به وجود عامل انسانی مربوط می شود. در این روش برای دیدگاههای افراد مورد تحقیق ارزش قایل می‌شوند، محقق و تحقیق شونده با یکدیگر در رابطه متقابل در نظر گرفته می‌شوند، هم به توصیف می‌پردازد و هم تبیین و برای گردآوری داده به گفته‌ها و رفتارهای قابل مشاهده افراد تکیه می‌کند. ویژگیهای تحقیق کیفی • استفاده از داده‌های کیفی نظیرداده‌های حاصل از مشاهده، مصاحبه مشارکتی، اسناد و. • توجه عمده به پدیده‌های اجتماعی و فرهنگی • تاکید بر وجود انسان و معنا و مفهومی که انسان در نظر دارد • تاکید بر رابطه متقابل میان محقق و مورد تحقیق ویژگیها و رویکرد تحقیق کیفی • فرض این است که دنیای اجتماعی همیشه ساخته بشر است نه کشف بشر، بنابراین عمل تفسیری سعی دارد تا واقعیت را همان گونه که به وسیله پاسخگویان دیده شده و تجربه شده است، به دست آورد. • سعی دارد تا رفتارهای معنی‌دار بشر و تفسیرهایی که مردم از خود و دیگران ارائه می‌دهند را تعبیر نماید • گروه کوچکی از پاسخگویان را مطالعه می‌کند • هدفش مطالعه واقعیت از درون است نه از بیرون • عموما از متغیرها و اندازه‌های کمی استفاده نمی‌کند • تکنیکهای نمونه‌گیری تصادفی را به کار نمی‌گیرد • سعی دارد تا بدون هیچ گونه پیش‌فرضی با واقعیت رو به رو شود • محقق و مطالعه شونده را به عنوان دو عنصر مهم و برابر از یک وضعیت در نظر می‌گیرد • تلاش می‌‌کندواقعیت از طریق کنش متقابل به دست آید • روشهایی را به کار می‌گیرد تا داده‌های توصیفی را آن گونه که پاسخگویان با بیان خودشان ارائه می‌کنند، تولید نماید. • سعی می‌کند تا مردم را درک کند و بفهمد نه اینکه آنها را اندازه‌گیری نماید • سعی دارد تا اطلاعات جمع‌آوری شده را به صورت کامل ارائه نماید نه از طریق کمی و تحلیل آماری • جستجوی تفسیری نهایتا جستجویی اخلاقی خواهد بود • تلاش می‌کند تا معانی و قوانین عمل اجتماعی را کشف کند. موارد استفاده از تحقیق کیفی • مطالعه پدیده‌های روزمره که به طور طبیعی روی می‌دهند • توجه به دانش و مفاهیم محلی و روشن کردن معنای وقایع به منظور تفسیر اطلاعات کیفی • بررسی وقایع در بستر و بافت اجتماعیشان. معنای وقایع توسط شرکت کنندگان و از طریق تعامل اجتماعی آنها ساخته شده است • تولید اطلاعات. اطلاعات درباره وقایع و درباره دانش از طریق تشریک مساعی افراد فراهم می‌شود . مهارت مصاحبه کننده در برانگیختن مردم برای گفتگو درباره خودشان اهمیت بسیار دارد • دریافتهای افراد بر اساس عقل سلیم( مردم روش) • تمایز قایل شدن میان دانش محلی و علوم اجتماعی. دو سیستم معنایی، دو چارچوب مرجع( محقق و گروه تحت مطالعه) • شناخت دریافتهای افراد بر اساس عقل سلیم( مردم روش) یک فرد بر اساس چه درکی به عمل مقتضی دست می‌زند. نمونه‌های مهم کاربرد تحقیق کیفی • موضوع مهم، فرآیند پیچیده و عوامل دخیل متعدد( ازدواج، طلاق و مهاجرت) • شناخت محدود، موضوع کاملا شخصی و دور از منظر عمومی( طلاق) • تفاوت موارد زیاد، غیر قابل تبیین با تئوریهای موجود، موارد مشابه در جامعه مورد مطالعه و عدم وجود تفاوت بارز میان افراد عضو جامعه مورد مطالعه • واقعه تا اندازه‌ای تحت تاثیر تصمیم و انتخاب شخصی یا گروهی باشد مانند مشارکت و عدم مشارکت در برنامه‌های بهداشتی و آموزشی • موضوع کمیاب، نادر و ثبت جزئیات آن اهمیت بسیار داشته باشد( قحطی، پناهندگان، انقلاب، بلایای طبیعی ، کشف معادن) • تغییرات بسیار سریع باشد( فروپاشی شوروی) • موضوع جدید باشد، نتوان به صورت آشکار آن را بررسی کرد( روابط جنسی در سنین پایین، روابط خارج از ازدواج، مهاجرت غیر قانونی) • موضوع غیر قابل مشاهده، اما به صورت غیر مستقیم و توسط اعتراض مردم بیان می‌شود، مانند تبعیض، ترس و وحشت مبانی فلسفی تحقیق کیفی • پارادایمها: نظامی از باورهای بنیادی که اصول پژوهش و آموزش، ماهیت جهان، جایگاه فرد در‌آن و دامنه روابط احتمالی او نسبت به جهان و اجزاء را مشخص می‌کند( پایه‌های آن باورهای ایمانی است) • پارادایمهای تحقیق کیفی( پوزیتیویستی - به طور عمده کمی- تفسیری، انتقادی) پارادایمها(پیش‌فرضها)ی تحقیق کمی و کیفی • پوزیتیویسم: واقعیت(از جمله واقعیت اجتماعی) عینی و مشخص است و می‌توان آن را به کمک ویژگیهای قابل اندازه‌گیری مستقل از محقق و ابزارهای اواندازه گرفت. آزمون فرضیه و تلاش برای افزایش پیش‌بینی و کنترل. تاکید بر روش • تفسیری. دسترسی به واقعیت اجتماعی تنهااز طریق فهم سازه‌های اجتماعی نظیرزبان ، خودآْگاهی و معانی مشترک میسر است.مبنای فلسفی آن هرمنوتیک وپدیدار شناسی است. • انتقادی. واقعیت اجتماعی در گذر تاریخ شکل می‌گیرد. افراد می‌توانند به طور آگاهانه برای تغییر شرایط اجتماعی و اقتصادیشان عمل کنند. وظیفه تحقیق انتقادی، انتقاد اجتماعی است تا شرایط محدود کننده را نمایان سازد، تضادها و تعت را نشان دهد تا انسان را از قید و بندهای ایدئولوژیک و اجتماعی آزاد کند. انتقادهای وارده به پوزیتیویسم (درون پارادایمی) • بی‌توجهی به بستر و زمینه.متغیرها از بسترو زمینه جدا می‌شوند و اثرات آنها به طور مجزا مورد بررسی قرار می‌گیرد. • بی‌توجهی به معنایی که انسانها به فعالیتهایشان می‌دهند. • تعمیم‌ناپذیری در موارد منحصر به فرد، • بی‌توجهی به بعد اکتشافی و فرآیندهای کشف روابط واقعی انتقادهای برون پارادایمی به پوزیتیویسم • واقعیات صرفا در درون چارچوبهای نظری واقعیت محسوب می‌شوند و فرضیه‌ها و مشاهدات مستقل نیستند. • ماهیت تعاملی پدیده و محقق • تئوری‌ها خود بیانیة‌های ارزشی هستند و تئوری و ارزش از هم جدا نیستند. مقایسه دستگاههای فلسفی تعریف به جایگاه تحقیق کیفی تعریف تحقیق کیفی به اجزاء ویژگی داده‌های کمی وکیفی • داده‌های کمی • ساده هستند • فاقد هویت شخصی‌اند • قابل شمارشند • داده‌های کیفی • شخصی هستند • پیچیده و چند وجهی هستند( شامل جنبه‌های اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی ، اعتقادات و.) • نمی‌توان آنها را به راحتی به واحدهای ساده به عنوان یک متغیر تقلیل داد اصول روش تحقیق کیفی • باز بودن • تحقیق به صورت تعامل ارتباطی میان محقق و پاسخ‌دهنده است • خصلت بازتابی موضوع و تحلیل • ماهیت فرآیندی تحقیق و موضوع • تبیین( نشان می‌دهد که چه رویکردی باید در ارتباط با پاسخ دهندگان به کار گرفت) • انعطاف‌پذیری مقایسه اصول تحقیقات اجتماعی در روشهای کمی و کیفی محدودیتهای تحقیق کیفی از دید منتقدان • محدودیتهای مربوط به تعمیم یافته‌ها: به دلیل کوچک بودن نمونه، نمونه‌گیری هدفدار، عدم امکان کنترل در مرحله جمع‌آوری داده ، شخصی بودن تحلیل قابلیت تعمیم کاهش می‌یابد • محدودیتهای مربوط به اعتبار نگرشهای درونی. نوعی انحراف در گزارش وقایع از طرف اشخاص درگیر در واقعه (هشیاری محقق ، ایجاد اطمینان در محرمانه بودن پرسشنامه) • عدم امکان تکرار نتایج. • مشکل بودن ارزیابی اهمیت نسبی اجزاء یک تئوری کیفی تعریف تحقیق کیفی به انواع • تحقیق بنیادی توصیفی:چگونگی پیدایش شهر • تحقیق بنیادی تبیینی:چرایی از بین رفتن تمدنها • تحقیق بنیادی اکتشافی: انعکاس باورهای دینی در رفتار روزمره بومیان • تحقیق بنیادی پیش‌بینی: آینده خانواده • تحقیق کاربردی توصیفی:چگونگی شکل گیری اصناف در ایران • تحقیق کاربردی تبیینی: چرایی تغییر نگرش نسبت به تعداد فرزندان ایده‌آل • تحقیق کاربردی اکتشافی: انعکاس زندگی روزمره در سینمای ایران پس از انقلاب • تحقیق کاربردی پیش‌بینی: آینده سازمانها • تحقیق توسعه‌ای توصیفی: چگونگی شکل گیری گروههای غیر رسمی در یک سازمان خاص • تحقیق توسعه‌ای تبیینی: چرایی پایین بودن انگیزه در یک سازمان خاص • تحقیق توسعه‌ای اکتشافی:نقاط قوت و ضعف و فرصتها و تهدید‌های یک سازمان • تحقیق توسعه‌ای پیش‌بینی:تدوین استراتژی‌های یک سازمان روشهای کیفی( دیوید سیلورمن، 1993) • مشاهدات( مخفی، آشکار،مشارکتی، غیر مستقیم) • مصاحبه‌ها • تحلیل متن(تحلیل محتوا ) • دستنویس گفتگوها نویسنده: محمد تقی‌زاده مطلق

ایران، تاسیس اوپک و نخستین دبیر کل ایرانی آن

قیاس و استقرا در روش تحقیق

به زبان ساده تحقیق کیفی چیست ؟